b_300_0_16777215_00_images_galeria_praca_transport_324f344.jpg
Ryczałty za nocleg i model pracy w transporcie międzynarodowym, rewizja przepisów o delegowaniu pracowników, Pakiet Mobilności – tymi zagadnieniami żyje transport międzynarodowy od dwóch lat.

Branża transportu międzynarodowego, która jeszcze nie uporała się z kwestią stosowania modelu podróży służbowych do kierowców międzynarodowych jest skonfrontowana ze znacznie poważniejszą kwestią, a mianowicie objęcia grupy zawodowej kierowców modelem delegowania.

Zmiany modelu i zasad pracy kierowcy

Takie rozwiązanie z jednej strony proponuje Komisja Europejska w Pakiecie Mobilności, a zarazem narzuca, wraz z Parlamentem Europejskim, w pracach nad zmianą dyrektywy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług. Podsumowanie ostatnich dyskusji europejskich, w Parlamencie Europejskim, nie przynosi dobrych wieści. Nie tylko model pracy ma się bowiem zmienić ale i jego zasady. Ostatnie propozycje dotyczą takich zmian jak:
  • ograniczenie czasu legalnego delegowania do 6-18 miesięcy;
  • wprowadzenie obowiązku wypłaty (pełnego) „wynagrodzenia”, a nie „stawki minimalnej wynagrodzenia” (brak jasności co z rozliczaniem podróży służbowych);
  • stosowanie układów zbiorowych pracy powszechnie obowiązujących, branżowych, zakładowych;
  • transport, zakwaterowanie, wyżywienie pracowników w kraju przyjmującym, jako podstawowe prawo pracownika delegowanego;
  • 3-miesięczny okres przejściowy przed delegowaniem (zatrudnienie w kraju);
  • weryfikacja warunków prowadzenia działalności głównej przez pracodawcę zagranicznego;
  • zaświadczenie A1 jako dokument obowiązkowy przed delegowaniem (wszystkie państwa);
  • zwiększenie kontroli i współpracy służb kontrolnych i ZUS;
  • brak wyłączenia dla transportu międzynarodowego;
  • szybka implementacja zrewidowanej dyrektywy.
Obowiązek informowania pracownika

Nie są to jednak jedyne zmiany, na które powinien zwrócić uwagę pracodawca w transporcie międzynarodowym. Komisja Europejska chce dalszych zmian, wprowadzanych nie tylko poprzez Europejski Filar Praw Socjalnych, ale i zmiany w zakresie dyrektywy z dnia 14 października 1991 r. w sprawie obowiązku pracodawcy, dotyczącego informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy (91/533/EWG). Komisja Europejska chciałby zwiększyć obowiązki pracodawcy w zakresie informowania pracownika o zasadniczych aspektach umowy lub stosunku pracy.

Komisja Europejska planuje rozszerzyć zakres prawa do informacji o sytuacje niestandardowego zatrudnienia, w tym pracowników różnego rodzaju platform elektronicznych. Miałyby nastąpić także zmiany w zakresie informacji o warunkach delegowania, które uległyby „modernizacji”.

Prawo do tworzenia i wstępowania do związków zawodowych

W tym samym czasie polski ustawodawca też pracuje w ramach Rady Dialogu Społecznego nad przepisami, które nie pozostaną bez wpływu na sektor transportu międzynarodowego. Nie chodzi tylko prace Zespołu ds. Transportu Drogowego i dyskusje o nowym modelu pracy kierowcy w prawie polskim. Tu konkretnych rozwiązań jeszcze brak.

Chodzi jednak o projekt dotyczący zmian w ustawie o związkach zawodowych. Z pozoru może wydawać się, że ustawa, jak i propozycje jej zmiany winny być adresowane do wąskiego grona pracodawców w transporcie międzynarodowym. Pisaliśmy o tej kwestii na stronach związku pracodawców Transport i Logistyka Polska.

Projekt zmian w ustawie o związkach zawodowych z 23 czerwca 2017 r. zmienia zakres ustawy. Prawo do tworzenia i wstępowania do związków zawodowych będzie przysługiwać osobom wykonującym pracę zarobkową, a nie tylko pracownikom, jak jest obecnie.

Zgodnie z projektem osobą wykonująca pracę zarobkową jest pracownik lub osoba świadcząca pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli spełnia ona łącznie następujące warunki:
  • nie zatrudnia do tego rodzaju pracy innych osób, nieżalenie od podstawy zatrudnienia;
  • nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem tej pracy;
  • ma takie interesy zawodowe związane z wykonywaniem pracy, które mogą być chronione grupowo.


To znaczne rozszerzenie grona osób, które mogą realnie wpływać na kształt regulacji placowych u pracodawcy.

Ochrona danych osobowych

Istotne są także propozycje zmian w kodeksie pracy proponowane w projekcie z 12 września 2017 r. – przepisy wprowadzające ustawę o ochronie danych osobowych. Projekt poszerza zakres danych o kandydacie na pracownika i o pracowniku, które mogą być przetwarzane przez pracodawcę za zgoda kandydata czy też pracownika. Przydatna zmiana w zakresie tzw. background checks. Po wtóre, nowelizacja zawiera propozycje postanowień dotyczących monitoringu. Monitoring, jako powszechnie stosownie rozwiązanie techniczne doczekał się swojej regulacji w kodeksie pracy. Monitoring, zgodnie z projektem, ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa pracowników lub ochrony mienia, lub zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Monitoring nie jest jednak środkiem kontroli wykonywania pracy przez pracownika.

Uregulowanie pracy cudzoziemców

Ustawa z 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw wprowadza od 1 stycznia 2018 r. zmiany w systemie wydawania zezwoleń na prace dla cudzoziemców. Jednym z jej celów jest uregulowanie kwestii pracy sezonowej – wprowadzenie zezwoleń na prace sezonowa, jak i uszczelnienie pracy krótkoterminowej obywatelu Ukrainy, Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Rosji. Należy zwrócić uwagę na kwestie pracy krótkoterminowej – innej niż sezonowej – na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Oświadczenie o powierzeniu pracy krótkoterminowej wpisywane do ewidencji oświadczeń i dotyczące tych prac, na które nie jest wymagane zezwolenie na pracę sezonową, nie zostanie wpisane m.in. jeśli w danym roku kalendarzowym nastąpiło przekroczenie obowiązującego limitu oświadczeń. Ów limit oświadczeń może być czynnikiem, który będzie stanowił kolejne zagrożenie dla sprawnego funkcjonowania firm transportowych poprzez ograniczenia zatrudnienia cudzoziemców.

Czekamy także na głębokie zmiany, jakie mogą pojawić się w wyniku prac Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Pracy, która pracuje nad nowym Kodeksem Pracy i Kodeksem Zbiorowego Prawa Pracy. Komisja, powołana 15 września 2016 r., ma przedstawić projekty ww. kodeksów w ciągu 18 miesięcy od swego powołania. Czeka nas kolejna wiosna pełna zmian.

Joanna Jasiewicz
Adwokat we francuskiej Kancelarii Prawnej Gide Loyrette Nouel i pełnomocnik zarządu stowarzyszenia pracodawców Transport i Logistyka Polska.